రూ.10,760 కోట్లు పెట్టుబడి - కాకినాడలో హరిత ఇంధన ఉత్పత్తికి గ్రీన్​సిగ్నల్

Green Fuel Industry Kakinada : కాకినాడలో మరో భారీ పరిశ్రమ రాబోతోంది. గ్రీన్‌కో గ్రూప్‌నకు చెందిన ఏఎం గ్రీన్‌ అమ్మోనియా సంస్థ హరిత ఇంధన ఉత్పత్తికి ఏర్పాట్లు చేస్తోంది. వాకలపూడి సమీపంలో మూతపడి ఉన్న నాగార్జున ఫెర్టిలైజర్స్‌ కంపెనీ (ఎన్‌ఎఫ్‌సీఎల్‌) ప్లాంట్‌ భూములను 2024లో కొనుగోలు చేసింది. ఈ ప్రాంతంలో గ్రీన్‌ అమ్మోనియా ఉత్పత్తి చేయనుంది. జర్మనీకి చెందిన యూనిపర్‌ గ్లోబల్‌ కమోడిటీస్‌ సంస్థతో ఒప్పందం చేసుకుంది. ఈ నెల 17న సీఎం చంద్రబాబు నాయుడు చేతుల మీదుగా దీనికి శంకుస్థాపన జరిగే అవకాశముందని అధికార వర్గాలు తెలిపాయి.

ఏడాదికి టన్ను ఉత్పత్తి సామర్థ్యం : ఏఎం గ్రీన్‌ దాదాపు రూ.10,760 కోట్ల పెట్టుబడితో కాకినాడలో హరిత అమ్మోనియా ప్లాంట్‌ ఏర్పాటుకు ముందుకొచ్చింది. గ్రీన్‌ అమ్మోనియాను ఎరువుల తయారీతో పాటు షిప్పింగ్‌ ఇంధనంగా కూడా వినియోగిస్తారు. తొలిదశలో ఏడాదికి టన్ను ఉత్పత్తి సామర్థ్యంతో ఈ ప్లాంట్‌ను ప్రారంభిస్తారు. 2030 నాటికి ఏడాదికి సుమారు 5 టన్నులకు విస్తరించనున్నారు. ఏడాదికి టన్ను గ్రీన్‌ హైడ్రోజన్‌ను కూడా ఉత్పత్తి చేయనున్నారు. ఈ ఏడాది నుంచే ఉత్పత్తి ప్రారంభించాల్సి ఉండగా మార్కెట్‌ అన్వేషణకు జాప్యం జరిగింది. జర్మనీ కంపెనీతో తాజాగా ఒప్పందం చేసుకుంది. సంస్థ ద్వారా సుమారు 1,100 మందికి వరకు ఉద్యోగ, ఉపాధి అవకాశాలు లభించనున్నాయి.

గ్రీన్‌ అమ్మోనియా అంటే ఏమిటి? : సాధారణంగా అమ్మోనియాను (NH3) సహజ వాయువు (Methane) ఉపయోగించి తయారు చేస్తారు. దీనివల్ల వాతావరణంలోకి కార్బన్ డయాక్సైడ్ విడుదలవుతుంది. కానీ, ఎటువంటి పర్యావరణ హాని ఉండదు. 100% పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల (సౌర, పవన విద్యుత్) ద్వారా తయారు చేసే అమ్మోనియాను 'గ్రీన్‌ అమ్మోనియా' అంటారు.

తయారీ విధానం : గ్రీన్‌ అమ్మోనియా తయారీలో ప్రధానంగా రెండు దశలు ఉంటాయి.

• విద్యుద్విశ్లేషణ (Electrolysis): పునరుత్పాదక విద్యుత్‌ను ఉపయోగించి నీటి (H2O) నుంచి 'గ్రీన్ హైడ్రోజన్'ను వేరు చేస్తారు.
• హేబర్-బాష్ ప్రక్రియ (Haber-Bosch Process): గాలి నుంచి సేకరించిన నత్రజనిని (Nitrogen), పైన తయారైన గ్రీన్ హైడ్రోజన్‌తో కలిపి అధిక పీడనం వద్ద అమ్మోనియాగా మారుస్తారు.

ముఖ్య ప్రయోజనాలు :

• పర్యావరణ హితం: దీని తయారీలో కార్బన్ ఉద్గారాలు విడుదల కావు.
• ఇంధన ప్రత్యామ్నాయం: పెట్రోల్, డీజిల్‌లకు బదులుగా రైళ్లు, ఓడలు, విమానాల్లో దీనిని ఇంధనంగా వాడవచ్చు.
• ఎరువుల తయారీ: వ్యవసాయ రంగంలో పర్యావరణ హితమైన ఎరువుల తయారీకి ఇది కీలకం.
• హైడ్రోజన్ రవాణా: హైడ్రోజన్‌ను నేరుగా రవాణా చేయడం కష్టం, కాబట్టి దానిని అమ్మోనియా రూపంలో సులభంగా నిల్వ చేసి దూర ప్రాంతాలకు పంపవచ్చు.

ఇతర ఒప్పందాలు :

• ఎగుమతి ఒప్పందాలు: జనవరి 2026లో, హైదరాబాద్‌కు చెందిన ఏఎం గ్రీన్‌ అమ్మోనియా సంస్థ జర్మనీకి చెందిన యూనిపర్ కంపెనీతో ఏటా 5 లక్షల టన్నుల గ్రీన్ అమ్మోనియాను ఎగుమతి చేసేందుకు భారీ ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది.
• శ్రీకాకుళం మూలపేట: మూలపేట పోర్టు సమీపంలో కూడా సుమారు రూ. 10,000 కోట్ల పెట్టుబడితో గ్రీన్‌ అమ్మోనియా ప్లాంటు ఏర్పాటుకు ఒప్పందాలు జరిగాయి.
• జాతీయ లక్ష్యం: భారత ప్రభుత్వం 2030 నాటికి 5 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తిని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దీనికి అనుగుణంగా గ్రీన్‌ అమ్మోనియా తయారీకి ప్రత్యేక రాయితీలు కల్పిస్తోంది.